Japonia

Jedną z najstarszych grup etnicznych w Japonii jest plemię Ajnu żyjące na wyspie Hokkaido. Większość ludności stanowią potomkowie Mongołów, Malajów i Polinezyjczyków. Pierwszym cesarzem był Jimmu, który rozpoczął panowanie w 660 r. p.n.e. Jednakże pierwszą pewną datą w historii tego kraju jest rok 57 n.e., kiedy to cesarz chiński uznał władcę Japonii za króla. Dzieje Japonii można dokładnie odtworzyć dopiero od VII w. na podstawie zachowanych kronik. Mniej więcej od 400 r. do VII w. duże wpływy chińskie - przejęcie pisma chińskiego i buddyzmu. Rdzenną religią japońską był sintoizm (sinto - ścieżka bogów). W poł. VII w. władzę objął ród Fujiwara. W 794 r. przeniesiono stolicę państwa do miasta Heian, późniejszego Kioto. Przetrwała tam do 1868 r. W okresie Heian (794-1192) doszło do pacyfikacji Ajnów. Powstały wówczas klany wojowników (busi) oraz klany rodów Taira i Mina-moto. W 1192 r. Yorimoto nakłonił cesarza, by przyznał mu tytuł sioguna, czyli najwyższego generała, pogromcy barbarzyńców. Wprowadzono wtedy centralną administrację z siogunem na czele, którego oparciem była warstwa samurajów. Od tamtej pory przez 700 lat rzeczywista władza w Japonii znajdowała się w rękach siogunów. Od XII w. Japonią rządziły rody kolejnych siogunów, walczące ze sobą o władzę. W roku 1543 do brzegów tego kraju dotarli dwaj Portugalczycy z rozbitej chińskiej dżonki. Po tym przypadkowym kontakcie z Japonią powrócili na czele wyprawy, chcąc nawiązać kontakty handlowe. Japończycy pragnęli zdobyć broń palną i tylko dlatego wpuścili obcych na swój ląd. W 1549 r. dotarli tu pierwsi misjonarze. Ich misja była utrudniona z powodu nieznajomości języka, którego nie potrafili się nauczyć. Uznali go za dzieło szatana. W 1600 r. władzę objął siogun Tokugawa leyasu. Jego panowanie rozpoczęło okres rządów rodu Tokugawa aż do roku 1867. Zakazano wtedy kontaktów z Europejczykami, prześladowano misjonarzy. Zamknięcie się Japonii zahamowało rozwój gospodarczy. Wyłączne prawo do handlu otrzymali Holendrzy (1640). W okresie Meiji (1868-1912) rozpoczęto modernizację państwa (wprowadzono nową administrację i centralne zarządzanie państwem, założono pocztę, rozwinięto szkolnictwo, wybudowano pierwszą linię kolejową, zaczęto bić nowoczesną monetę, wprowadzono powszechny obowiązek służby wojskowej oraz kalendarz gregoriański). W 1874 r. powstała Powszechna Partia Politycznego Stowarzyszenia Wytyczonego Celu walcząca m.in. o prawa konstytucyjne dla społeczeństwa, a w 1881 r. Partia Liberalna. W 1889 r. ustanowiono konstytucję, która dawała cesarzowi władzę niemal absolutną. Do głosu doszedł obóz militarystyczny. W 1894 r. wybuchła z Chinami wojna o Koreę (zajęcie Korei 1910), a w latach 1904-1905 wojna (zwycięska) z Rosją o dominację na Dalekim Wschodzie. W czasie I wojny światowej Japonia stanęła po stronie ententy. Po wojnie w 1931 r. zajęła chińską Mandżurię i przekształciła ją w marionetkowe państwo Mandżukuo W latach 1937-1938 zbrojnie opanowała znaczną część Chin. Podczas II wojny światowej należała do tzw. państw osi, wraz z Włochami i Niemcami. W 1941 r. rozpoczęła ze Stanami Zjednoczonymi wojnę na Oceanie Spokojnym napadem na wyspę Pearl Har-bor. W 1945 r. po bezskutecznych wezwaniach Japonii do kapitulacji przez zwycięskie mocarstwa, USA zrzuciły na Hirosimę (6 VIII) i Nagasaki (9 VIII) bomby atomowe. W okresie okupacji alianckiej (1945-1952) przyjęto nową, demokratyczną konstytucję, gwarantującą równe prawa wszystkim obywatelom, także kobietom. Po okupacji Japonia zawarła z USA porozumienie o współpracy, dzięki czemu obecnie jest najpoważniejszym partnerem handlowym Stanów Zjednoczonych. Po II wojnie rozpoczął się dynamiczny rozwój gospodarczy. Wizytówką tego kraju był przez długi czas przemysł stoczniowy. Obecnie Japonia przoduje w dziedzinie produkcji komputerów i innego sprzętu elektronicznego.